TEMSİLCİNİN CEP KİTABI

GENEL BAŞKAN’DAN

Sağlık ve sosyal hizmet işçileri olarak yıllardır DİSK çatısı altında haklarımız için yan yana geliyoruz, omuz omuza bir mücadele veriyoruz. Hastanelerde, kurumlarımızda, işyerlerimizde yaşadığımız tüm haksızlıklara, hukuksuzluklara, adaletsizliklere karşı, emeğimiz, ekmeğimiz ve çocuklarımızın geleceği için örgütleniyoruz. Bu mücadelede ve örgütlenmede önümüze çıkartılan her türlü engeli, birliğimizle, beraberliğimizle ve haklılığımıza olan inancımız ve kararlılığımızla bir bir aşıyoruz… Biliyoruz ki; bu zorluları aşmanın de hakkımız olan insanca çalışma ve yaşam koşullarına ulaşmanın da bizler için tek yolu sendikalı olmaktır, DİSK’li olmaktır! Bu örgütlülüğün en önemli yapıtaşı ve deyim yerindeyse kılcal damarları da işyeri sendika temsilcileridir. “Sendika benim” demenin, kendi emeğimiz hakkında söz ve karar sahibi olabilmenin ilk büyük hareket noktasıdır işyeri sendika temsilcileri… İşyeri sendika temsilcileri, sendikal örgütlülük içerisinde çok önemli işlevlere sahiptirler. Temsilcilerin görevlerini yerine getirmeleri, sendikal örgütlülüğü, sendikayı güçlendirir. Bu kitapta, işyeri sendika temsilcilerimizin çalışmaları sırasında yararlanacakları bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler, çalışma yaşamına ilişkin bilgilerden, konfederasyonumuz DİSK’in kurucu değerlerinden ve birikiminden, sendikamız belgelerinden, örgüt kültürümüzden ve devraldığımız sendikal mirastan derlenmiştir. Günümüz çalışma yaşamı daha karmaşık ilişkilerle karşımıza çıkıyor. İşyeri sendika temsilcileri bu karmaşıklığı ancak bilgi sahibi olarak çözebilecek ve böylece güçlü bir örgütlülüğe giden yolu açabilecektir. “Cevizin kabuğunu kırıp özüne inmeyen, cevizin hepsini kabuk zanneder” deyişinde olduğu gibi, işyeri sendika temsilcilerimizin çalışmalarını araştırmaya ve bilgiye dayandırmasına yönelik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bu kitabı hazırladık. Bu süreçte tüm üye ve temsilcilerimize, sendikamıza ve sınıf mücadelesine katkı sunacağı dileği ve inancıyla…
Yolumuz açık olsun…

Arzu Çerkezoğlu

DİSK TÜZÜĞÜNE GÖRE KONFEDERASYONUMUZUN AMAÇ, İLKE, GÖREV ve YETKİLERİ
Konfederasyonumuzun Amaç ve İlkeleri

Kaynağını emeğin yüce değerinden, gücünü işçi sınıfından alan Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu “DİSK”, demokratik, bağımsız bir sınıf ve kitle örgütü olarak;
İşçi sınıfının hak ve çıkarlarının toplumcu, çoğulcu, katılımcı ve özgürlükçü temellere dayalı gerçek demokrasi ortamında kazanılıp geliştirilebileceğinin bilinci içinde, işçi sınıfı ve emekçi halka yönelik her türlü sömürü ve baskının ortadan kaldırılmasını,
Evrensel temel hak ve özgürlüklere sahip çıkmayı,
Tüm uluslararası antlaşmalar, sözleşmeler ve Uluslararası Çalışma Örgütü kararlarına dayalı sendikal hak ve özgürlükleri eksiksiz yaşama geçirmeyi, geliştirmeyi, çalışma ve yaşama koşullarını uygar ve çağdaş bir düzeye ulaştırmayı,
Üyeler arasında dayanışma, birlik ve dirliği sağlamayı, Uluslararası sendikal dayanışma içinde, Türkiye işçi sınıfının ve emekçi halkın ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesini artırıcı her türlü bilimsel çalışmaya öncelik tanıyarak, işçi haklarına örgütlülük bilinci ile sahip çıkmayı, bu bilinç temeli üzerinde kalıcı sonuçlara ulaşmayı,
Çağdaş ve demokratik yöntemler yoluyla sınıfsal ve toplumsal kalkınmayı hedef alan bir mücadeleyi sürekli kılmayı,
Sınıfının onursal görevi olarak, faşizme, cuntacılığa, oligarşiye, baskıya, zulme ve işkenceci tüm rejim ve dikta yönetimlerine karşı mücadele etmeyi TEMELAMAÇ;

Irk, cins, inanç, din, mezhep, dil ve düşünce ayrımı yapmaksızın, tüm işçilerin, işyerlerinde, işkollarında, ulusal ve uluslararası düzeyde birlik ve dayanışmasını sağlamayı,
Tüm sendikal çalışmalarda tabanın söz ve karar sahibi olmasını, demokrasinin ve demokratik hukuk düzeninin her alanda egemen kılınmasını TEMEL İLKE,

Konfederasyonumuzun Görev ve Yetkileri

Temel hak ve özgürlüklerin geliştirilmesi, korunması ve demokratik, hukuka bağlı devlet ilkesinin toplumsal yaşama egemen kılınması için mücadele etmek,
Sendikal hak ve özgürlüklerin en üst düzeyde geliştirilmesi, tüm çalışanlara toplu sözleşmeli, grevli sendikalaşma hakkının eksiksiz tanınması, özellikle grev hakkının önüne konulan tüm engellerin ve çalışan kesime yönelik tüm baskıların ve sınırlamaların kaldırılması için çalışmak,
Çalışma hakkının ve iş güvencesinin yaşama geçirilmesini, daha ileri sosyal ve ekonomik haklara ulaşılmasını, çalışma, dinlenme, beslenme ve barınma koşullarının iyileştirilmesini, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı gerçekçi ve köktenci önlemler alınmasını, sosyal güvenlik hakkının çağdaş bir düzeye getirilmesini, işsizlik sigortasının geliştirilmesini, tarım ve orman işçilerinin, kadın, genç, küçük ve göçmen işçilerin sorunlarının çözüme ulaştırılmasını sağlamak, bu amaçla gerekli girişimlerde bulunmak,
Her işkolunda tek sendika ilkesini hayata geçirerek Konfederasyon içinde birliği sağlamak,
Demokratik sınıf ve kitle sendikacılığı ilkeleri temelinde üyelerini, sendikal bilgilerle donatmak, sendikal bilinci geliştirmek, dayanışma ve birliği pekiştirmek, işçiler arasında sınıf bilincinin geliştirilmesini sağlamak, bu amaçla gerekli her türlü eğitim çalışması yapmak, eğitim araçları sağlamak, eğitim tesisleri, vakıflar ve enstitüler kurmak,
Tüm iletişim olanaklarından yararlanarak örgüt içi ve örgütler arası bağlantıların kurulmasını sağlamak, Konfederasyon ve üyesi sendikaların çalışmalarının ülke ve dünya kamuoyuna duyurulması için her türlü basın ve yayın çalışması yapmak, bunun için gerekli araçları sağlamak ve tesisler kurmak,
İşçilerin, emekçilerin hak ve çıkarları doğrultusunda ekonomik, sosyal ve kültürel çalışmalar yapan ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla yasal koşullara uygun olarak bağlantılar kurarak iş birliği sağlamak, bu kuruluşlara temsilci ve delege göndererek ortak çalışmalar ve eylem birliği yapmak, ilkelerini paylaştığı uluslararası örgütlere üye olmak, uluslararası sendikal birlik ve dayanışmaya katkıda bulunmak, uluslararası sendikal gelişmeleri yakından izleyerek Konfederasyonun bu alandaki etkinliğini arttırmak,
Dünya ve ülke sorunlarına, çalışma yaşamına, toplumda dezavantajlı hale getirilen başta kadın, genç, yaşlı, çocuk, engelli, emekli ve göçmen işçiler olmak üzere tüm işçilerin sorunlarına ve sendikal çalışmalara ilişkin bilimsel inceleme ve araştırmalar yapmak, yaptırmak, bunun için kurumlar ve komisyonlar kurmak, gerekli araçları sağlamak,
Örgütsel bağımsızlığı göz ardı etmeksizin, işçi sınıfının izleyeceği sendikal politikanın temel çizgilerini saptayarak diğer sendikal kuruluşlarla birlikte çalışmayı sağlamak, bu amaçla gerekli girişimlerde bulunmak,
Üye sendikaların örgütlenme, toplu sözleşme, grev ve diğer çalışmalarına yardımcı olmak, üyeler arasında dayanışmayı pekiştirmek ve yaygınlaştırmak, bu amaçla üye sendikalar ve işçilerle kapalı salon ve açık hava toplantıları yapmak,
Bağışta bulunmamak koşuluyla üyesi işçiler için kooperatifler kurulmasına yardımcı olmak ve nakit varlığının % 10’undan fazla olmamak koşuluyla bu kooperatiflere kredi vermek, üyesi işçiler için dinlenme yerleri ve çeşitli tesisler kurmak,
Gerektiğinde taşınır ve taşınmaz mallar satın almak, satmak ve devretmek,
Üye sendikaların yönetsel ve parasal işlevleri konusunda, sendikal amaçlar temelinde eşgüdüm ve iş birliği sağlanmasını öngören, yönetimlere yol gösterici yönetmelikler hazırlamak, bunlara uyulmasını sağlamak,
Örgüt içi sendikal demokrasiyi yaşama geçirmek, üye sendikaların Konfederasyon Tüzüğü’nün amaç ve ilkelerine uymalarını sağlamak
Genel hükümlere göre tüzelkişi olarak yasalardan ve mevzuattan doğan, hak ve yetkileri kullanmaktır.
Konfederasyonun amaç ve ilkeleriyle bu maddede sayılan görev ve yetkileri konularında siyasi partileri yönlendirmek, Konfederasyonun önerilerini benimseyen veya uygulamayı kabul eden ve diğer partilere göre Konfederasyonun görüşlerine, amaç ve ilkelerine daha yakın ve işçi sınıfı ile emekçi halkın çıkarlarını korumada daha yararlı politikaları savunan, uygulayan partiler ile organik bağ kurmamak kaydıyla ilişkileri geliştirmek, bu partilerin ülke yönetimi ve yerel yönetimlerde iktidara gelerek programlarını uygulayabilmeleri için çaba harcamak, gerektiğinde politikaları ve uygulamaları Konfederasyon amaç, ilke ve görevleriyle uyuşmayan partilere karşı tavır almak, karşı kampanyalar örgütlemek.

DEVRİMCİ SAĞLIK İŞÇİLERİ SENDİKASI TÜZÜĞÜNE GÖRE SENDİKAMIZIN AMAÇ, İLKE, GÖREV ve YETKİLERİ SENDİKAMIZIN AMAÇ VE İLKELERİ

Konfederasyonumuzun Amaç ve İlkeleri

Kaynağını emeğin yüce değerinden, gücünü işçi sınıfından alan Dev Sağlık-İş Sendikası;
Demokratik, bağımsız bir sınıf ve kitle örgütü olarak; işçi sınıfının hak ve çıkarlarının gerçek demokrasi ortamında kazanılıp geliştirilebileceğinin bilinci içinde, işçi sınıfı ve emekçi halka yönelik her türlü sömürü ve baskının ortadan kaldırılmasını, evrensel temel hak ve özgürlüklere sahip çıkmayı,
Tüm uluslararası anlaşmalar, sözleşmeler ve Uluslararası Çalışma Örgütü kararlarına dayalı sendikal hak ve özgürlükleri eksiksiz yaşama geçirmeyi, geliştirmeyi, çalışma ve yaşama koşullarını uygar ve çağdaş bir düzeye ulaştırmayı,
Üyeler arasında, dayanışma, birlik ve dirliği sağlamayı,
Uluslararası sendikal dayanışma içinde, Türkiye işçi sınıfının ve emekçi halkın ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesini artırıcı her türlü bilimsel çalışmaya öncelik tanıyarak, üretimin her alanında yaratılan artı değere örgütlülük bilinci içinde sahip çıkmayı,
Bu bilinç temeli üzerinde kalıcı sonuçlara ulaşmayı, çağdaş ve demokratik yöntemler yoluyla sınıfsal ve toplumsal kalkınmayı hedef alan bir mücadeleyi sürekli kılmayı,
Faşizme, cuntacılığa, oligarşiye, baskı, zulüm ve işkenceci tüm dikta rejim ve yönetimlerine karşı mücadele etmeyi TEMEL AMAÇ;
Irk, cins, inanç, din, mezhep, dil ve düşünce ayrımı yapmaksızın, tüm işçilerin işyerlerinde, iş kollarında, ulusal ve uluslararası düzeyde birlik ve dayanışmasını sağlamayı,
Tüm sendikal faaliyetlerde çalışanların söz ve karar sahibi olmasını, demokrasinin ve demokratik hukuk düzeninin her alanda egemen kılınmasını TEMEL İLKE

SENDİKAMIZIN GÖREV VE YETKİLERİ

Ulusal düzeyde ve örgüt içinde çoğulcu, katılımcı ve özgürlükçü bir demokrasi ortamının gelişmesini sağlamak, temel hak ve özgürlüklere sahip çıkmak,
İş kolundaki tüm statülerden çalışanları sendika çatısı altında örgütlemek, üyeleri arasında birlik ve dayanışmayı sağlamak,
Çalışma hakkının, iş güvencesinin, işsizlik sigortasının, tüm sosyal güvenlik haklarının, sendikal hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi, tüm çalışanlara toplu sözleşmeli, grevli sendikalaşma hakkının eksiksiz tanınması, özellikle grev hakkının önündeki tüm engellerin ve çalışan kesime yönelik tüm baskı ve sınırlamaların kaldırılması için mücadele etmek,
Tüm halkın başta eğitim ve sağlık olmak üzere insanca yaşamak için zorunlu temeli oluşturan hizmetleri kamusal hizmet kurumları aracılığıyla eşit, ücretsiz ve kaliteli olarak sağlayabilmesi; halkın enerji, barınma, ulaşım, iletişim, temiz su, yiyecek, giyim gibi temel ihtiyaçlarını ucuz ve sağlıklı yollarla edinebilmesi için kamu gücünün etkin bir biçimde kullanılması yönünde mücadele etmek ve bütün bu mücadeleleri iş yerlerinde, üyelerinin oturma bölgelerinde, yerel ve uluslararası düzeyde yürütmek üzere diğer halk örgütlenmeleriyle de işbirliği yaparak gerçekleştirmek,
Üyeler adına toplu iş sözleşmeleri bağıtlamak, toplu iş uyuşmazlığı çıkarmak, uygulamak ve gerektiğinde kaldırmak, toplu iş uyuşmazlıklarına ve yargı organlarına başvurmak,
Daha ileri sosyal ve ekonomik haklara ulaşılmasını, ücretin insan onuruna yaraşır bir düzeye ulaşmasını, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı gerçekçi ve köktenci önlemler alınmasını, sosyal güvenlik hakkının çağdaş bir düzeye getirilmesini, kadın, genç ve çocuk işçilerin sorunlarının çözüme kavuşturulmasını sağlamak, bu amaçla gerekli girişimlerde bulunmak,
Demokratik sınıf ve kitle sendikacılığının günümüz koşullarındaki biçimi toplumsal hareket sendikacılığı ilkeleri temelinde üyelerini sendikal bilgilerle donatmak, sendikal bilinci geliştirmek, işçiler, işçi aileleri ve işçilerin oturma bölgelerindeki diğer insanlar ve hizmetlerinden faydalanan insanlar arasında sınıf bilincinin geliştirilmesini sağlamak, bu amaçla kurs, seminer ve konferanslar düzenleyerek, üyelerinin ve halkın kültür düzeylerini yükseltmek, çalışanların mesleki bilgilerini artırmak, sendikanın amaç ve ilkeleri doğrultusunda her türlü eğitim çalışması yapmak, eğitim araçları sağlamak, yayınlar yapmak, eğitim ve öğretim tesisleri, enstitüler kurmak,
Üyelerinin ruhsal ve bedensel sağlıklarının korunması için sağlık, spor ve dinlenme tesisleri kurmak, sosyal ilişkilerinin geliştirilmesine yardımcı olmak, lokaller açmak,
Çalışma yaşamından, yasal düzenlemelerden, toplu iş sözleşmelerinden, örf, adet ve geleneklerden doğan uyuşmazlıklarda hizmet akdinden ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan hakları konusunda, üyelerini ve mirasçılarını temsilen davalar açmak, açılan davalara taraf olmak,
Üst kuruluşlara ve uluslararası sendikal örgütlere üye olmak, üyelikten ayrılmak, ulusal ve uluslararası işçi örgütleri ve emekçiler yararına çalışmalar yapan kuruluşlarla bağlantılar kurarak iş birliği dostluk ve dayanışmayı pekiştirmek, bu amaçla yurt içi ve yurt dışında yapılan toplantılara ve gezilere katılmak,
Üyelerinin evlenme, doğum, hastalık, sakatlık, yaşlılık, emeklilik ve ölümlerinde kendileri ve yakınlarına gerekli yardımların sağlanması yolunda sağlam ve kalıcı çözümler üretmek,
Gerektiğinde taşınır ve taşınmaz mallar satın almak, satmak ve devretmek,
Üyeleri için kooperatifler ve vakıflar kurmak, kurulmasına yardımcı olmak, kurulmuş olanlara katılmak,
Üyelerin Tüzüğün amaç ve ilkelerine uymalarını sağlamaktır.

İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİSİ KİMDİR?

Temsil, kelime anlamı olarak birinin ya da bir topluluğun adına davranma, belirgin özellikleri ile yansıtma, simgesi olma anlamlarına gelmektedir. Temsilci ise hak ve görevleri bakımından birinin ya da bir topluluğun adına davranan kimse, işyeri sendika temsilcisi de sendikayı işyerinde temsil eden kişi demektir. Bu anlamda sendika temsilcisi, sendikanın işyerindeki faaliyetlerini yürütmekten birinci derecede sorumludur.

Sendikamızda Temsilcilerin Belirlenmesi

Sendikalar Yasası’nın 34. maddesi işyeri sendika temsilcilerini belirleme yetkisini sendikalara bıraktığından, sendikaların tüzüklerinde ve yönetmeliklerinde bu konunun düzenlemesi önem kazanmıştır. Temsilci atamaya yetkili organ sendikamızın Genel Yönetim Kurulu’dur. Atama işlemi, üyelerin temsilciyi belirlemesinden sonra gerçekleşir. Üyelerin işyeri sendika temsilcilerini gizli oy açık sayım esasının uygulandığı seçimle belirlemesi esastır. Ancak yeni örgütlenmeye başlanılan işyerlerinde öncü işçilerin görevlendirilmeleri Genel Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştirilmektedir.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Sayısı

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 27. maddesinde, bir işyerinde çalışan işçi sayısı dikkate alınarak, sendika tarafından atanabilecek temsilci sayısı üst sınır konularak belirlenmiş olsa da işyerlerimizin niteliğine göre değişiklik göstermektedir. Esas olan yasadaki üst sınır değil temsilcilik mekanizmasının işyerindeki işçileri temsil kapasitesinin genişliğidir. İşyerinde teknik servis, hasta bakıcı, temizlik güvenlik, gibi yürütülen işlere göre ayrı ayrı temsilcilik oluşabileceği gibi bina, blok, poliklinik, klinik gibi işyerinin fiziksel özelliklerine göre de temsilcilik oluşturulabilir.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Nitelikleri

6356 sayılı yasanın 6.ncı maddesinde öngörülmüş nitelikleri taşımak (zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileliiflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarından birinden mahkûmiyeti bulunmamak),
Fiil ehliyetine sahip olmak (18 yaşını tamamlamış, mahkeme kararıyla medeni hakları kullanması yasaklanmamış veya kısıtlanmamış olmak),
Fiilen çalışır olmak,
Üyeliği askıya alınmamış veya sendika üyeliğinden çıkarılma kararı bulunmamak,
Daha önce sendika temsilcisi olarak görev yapmakta iken görevden alınma durumunda, görevden alındığı dönemi takip eden üç toplu iş sözleşmesi dönemini geçirmiş olmak,
Sendika tarafından düzenlenen programlı eğitimlere en az bir kere katılmış olmak veya sendikanın organ ya da kurullarında ya da işyeri komitesinde görevli olmak. (yeni örgütlenilen işyerlerinde bu koşul aranmaz) • Bir yıldır sendika üyesi bulunmak (yeni örgütlenilen işyerlerinde bu koşul aranmaz)
Sendika temsilcisi iken herhangi bir sebeple istifa etmesi halinde, istifa tarihinden sonraki iki temsilci seçimi dönemini geçirmiş olmak.
Merkez Disiplin kuruluna sevk edilen ve bir takvim yılı içerisinde iki defa bu kuruldan uyarı alan temsilciler de çalıştığı işyerinde yapılacak olan ilk temsilci seçimlerinde aday olamazlar.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Görevleri

İşyeri sendika temsilcileri ve baş temsilcisi; işyeri ile sınırlı olmak kaydı ile işçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek, işçi ve işveren arasındaki iş birliğini, çalışma barışını ve uyumunu sağlamak, işçilerin hak ve çıkarlarını gözetmek ve iş kanunları ile toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmakla görevlidir.

İşyeri Temsilcileri;

İşçilerin talep ve ihtiyaçlarını tespit eder, çözümlenmesi için çaba harcar.
İşyerinde mevzuat ve toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanması, işçilerin hak ve çıkarlarının korunması, çalışma barışının oluşturulup sürdürülmesi için çaba gösterir.
Sendikal politikaların saptanması ve belirlenen politikaların yaşama geçirilmesini işyerindeki üyelerin aktif katılımı ile işyerinde yapılacak çalışmaların yararlı ve amaca uygun olarak gerçekleşmesini ve iletişimin hızlı ve sağlıklı yapılmasını sağlar.
Şube Yönetim Kurulu ve ilgili sendika birimlerinin görüşlerini alarak, üyelerin yasalar ve toplu iş sözleşmeleriyle ilgili her türlü şikayetlerini işyerinde çözümlemeye çalışır ve bu amaçla işveren vekilleriyle sendika adına görüşmeler yaparlar. Görüşmeleri kayıt altına alır, görüşmelerden çıkacak olumlu veya olumsuz sonuçları Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu’na yazılı ya da sözlü olarak bildirir. Gerektiğinde ilgili organın devreye girmesini sağlar.
Sendikanın ve üyelerin nitelik ve nicelik olarak gelişip güçlenmesi için çaba harcar, işyerinde ve işyeri dışında sendikanın amaç ve ilkelerinin yaşama geçmesi için çalışır,
Sendikanın yeni üyeler kaydetmesi ile üyelerin vatandaş ve işçi olarak bilinç düzeylerinin yükseltilmesini sağlayıcı faaliyetlerde bulunur. Bu faaliyetleri planlar.
İşyerinde çalışanların tümünün üyeliği için çalışmalar yapar.

Sendikal etkinliğin artırılmasını, öncelikle üyelerin ve işyerinde çalışanların sendikal sürece aktif katılımını sağlamak, b. İşyerindeki üyelerle, sendikanın diğer işyerlerindeki üyeleriyle dayanışma ve yardımlaşma faaliyetlerini hayata geçirmek, c. Sendika Genel Merkezi ve Şubelerinde yapılan toplantılara, Sendikamızın katılma kararı aldığı, düzenlediği eylem ve etkinliklere işyerinden katılımı sağlamak için çalışma yapmak,

İşyeri Temsilcisinin Örgütlenme Faaliyetlerindeki Görevleri

İç Örgütlenmeye Yönelik Görevleri

İşyeri sendika temsilcisi sendikanın işyerinde güçlü bi örgütlülük düzeyine sahip olmasında önderlik yapmalıdır. Bu yönde;

Ayrımsız her işçinin sendikaya üye olmasını sağlamalıdır.
Üyeler arasında dayanışmayı artırıcı sosyal etkinlikler düzenlemelidir.
Sendikanın tüm yayınlarının üyelere zamanında ulaştırılmasını sağlamalıdır.
İşyerinde işe yeni başlayan işçileri işyeri ve sendika hakkında bilgilendirmek ve sendikaya üye yapmak,
Temsilciler; işyerlerinde katılımı sağlamak, dayanışmayı güçlendirmek, yaşanan sorunların çözümünde diğer işçilere de sorumluluğu dağıtmak ve işyerinde sendika merkezli kollektif bir paylaşımı sağlayabilmek amacıyla işyeri komitelerini oluşturulmakla görevlidirler.
Oluşturulan işyeri komitelerinin düzenli çalışmasını sağlamalıdır.
Temsilciler bulundukları işyerini her yönüyle iyi tanımalıdır. İşyerinin yapısını olabildiğince tanımalı ve takip etmeli, bu yönde;
a. İşyerinde sendikanın örgütlülük durumunu (üye sayısı, 4/D’li çalışan sayısı, taşeron işçi sayısı, toplam çalışan sayısı)
b. İşyerinde istihdamın değişimini,
c. Toplu sözleşme maddelerinin uygulanmasının takibini,
d. Çalışma şartları ve çalışma ortamının değişimini,
e. İşveren ve işveren vekillerinin tutum, davranış ve uygulamalarını,

Dış Örgütlenmeye Yönelik Görevleri

İşyeri sendika temsilcileri yalnızca kendi işyeri içerisindeki çalışmaları yürütmekten sorumlu değildir. Temsilciler, sendikanın kadro topluluğunun en önde gelenlerinden olduğundan, sendikal çalışmaların tüm boyutu ile çalışmaların içerisinde yer almaları gerekmektedir. Sendikaların ana çalışma alanlarından olan örgütlenme içerisinde temsilcilerin de içerisinde yer alması gerekmektedir. Sendika ne kadar fazla üyeye sahip olursa, tek tek işyerlerinde de sendika daha güçlü pozisyon alacaktır. Bu nedenle işyeri sendika temsilcilerinin örgütsüz işyerlerindeki ya da örgütlü olup da işyerindeki sendikadan memnun olmayan işçilerle görüşmesi ve sendikanın örgütlenmesine zemin oluşturması çok önem kazanmaktadır.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Sorumluluğu

Sendikalar Yasası’na göre, işyeri sendika temsilcileri, bu görevlerini yerine getirirken, işyerindeki işlerini aksatmamak ve iş disiplinine aykırı davranmamak zorundadırlar. Bu nedenle toplu sözleşmesi ile özel izinler sağlanamamış işyerlerinde temsilciler, çalışmalarını çalışma saatleri dışında sürdürecektir. Bu tür işyerlerinde çalışma saatleri içinde sendikal faaliyet yürütülebilmesi ancak işverenin izin vermesi halinde mümkündür. Sendikal işleyiş açısından temsilciler çalışmalarından dolayı öncelikle bağlı bulunduğu şubeye, şubemizin bulunmadığı yelerde bölge temsilciliğine, bölge temsilciliği kapsamı dışında kalan yerlerde Genel Yönetim Kurulu’na karşı sorumludur. Bu nedenle çalışmalar ve alınacak kararlar hakkında sorumlu olduğu organ ile görüş alışverişinde bulunması gereklidir. İşyeri sendika temsilcileri, sendika yetkili organları tarafından alınan kararların yerine getirilmesiyle yükümlüdür. Temsilciler, sendika çalışmalarına, Şube Temsilciler Kuruluna ve Genel Temsilciler Kurulu’na katılmak zorundadırlar. Bu toplantılara mazeretleri bulunmaksızın katılmamaları halinde haklarında disiplin kurulu hükümleri işletilebilir ve temsilcilik görevinden alınabilirler. sendika işyeri temsilcileri çalışmalarından dolayı Şube Yönetim Kurulu/ Bölge Temsilcilikleri ve Genel Yönetim Kuruluna karşı sorumludur. Genel Temsilciler Kurulu ve Şube Temsilciler Kurulu İşyeri temsilcileri Genel Temsilciler Kurulu ve Şube Temsilciler Kurulu toplantılarına katılmakla görevlidir. Genel Temsilciler Kurulu; Genel Merkez ve Şube zorunlu organları ile işyeri sendika temsilcilerinden oluşur. Genel Yönetim Kurulu’nca belirlenecek yer ve tarihte toplanır. Sendika çalışmalarının değerlendirilmesini yapar. Sendikal sorunların çözümü için önerilerde bulunur. Toplantı gündemi Genel Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır. Şube Temsilciler Kurulu; Şube yönetim, denetleme, disiplin kurulları üyeleri ve işyeri temsilcilerinden oluşur. Şube temsilciler kurulunun gündemi, toplantı yer, gün ve saati üç gün önceden genel yönetim kuruluna bildirilir. Şube Yönetim Kurulunun çalışmaları hakkında bilgi alır, sendikal konuların çözümlenmesi konusunda önerilerde bulunur. Şubenin çalışma alanı içerisindeki bölgesel sendikal konularda görüş ve tavsiye kararları oluşturur. İşyeri sendika temsilcilerinin Genel Temsilciler Kurulu ve Şube Temsilciler Kurulu toplantılarına mazeretleri olmaksızın iki defa üst üste organ toplantılarına katılmamaları halinde, durum bir tutanakla ilgili organ düzeyindeki yönetim kuruluna ve genel yönetim kuruluna bildirilir. Genel Yönetim Kurulu bu üyeyi yazılı olarak uyarır.

İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİLERİ NASIL ÇALIŞMALIDIR?

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Genel Merkez ile İlişkileri

İşyeri sendika temsilcileri çalışmalarından dolayı Şube Yönetim Kurulu veya Bölge Temsilciliği ve Genel Yönetim Kuruluna karşı sorumludurlar. İşyeri sendika temsilcileri, örgütsel disiplin içerisinde hareket etmeli, bağlı bulunduğu organı yok sayarak genel merkez ile ilişkiye geçmemelidir. İlk yapılması gereken, temsilcisi olduğu işyerinin bağlı bulunduğu şube ya da bölge temsilciliği ile ilişkiye geçmek olmalıdır. İşyeri sendika temsilcisi kendisine gerekli bilgi ve dokümanı öncelikle şube ya da bölge temsilciliğinden elde etmeye çalışmalıdır. Sendikal işleyiş ve örgütsel disiplin açısından bu önemlidir. Sendikal işleyişte üyelerle iletişimde öncelikli sorumluluk işyeri sendika temsilcisine verilmiştir. İşyeri sendika temsilcisi hem üye işçileri hem de sendikayı temsil etmektedir. Sendikanın aldığı bazı kararlar işyeri sendika temsilcisinin düşünceleriyle uyuşmayabilir. Bu noktada önemli olan, sendikanın aldığı kararların hayata geçirilmesidir. Karar hayata geçirildikten sonra bunun değerlendirilmesi esastır. Ancak alınan kararın uygulanması örgütsel disiplin bakımından önemlidir. Sendikanın eylem kararlarının işyerinde duyurulması, toplantılara, eylemlere, mitinglere en geniş işçi katılımının sağlanması temsilcilerin sorumluluğundadır. İşyeri sendika temsilcisinin katılmadığı bir toplantı, miting ya da eyleme işyerindeki diğer işçileri katmak zor olacaktır. Zamanında duyurulmayan eylem ve etkinliklere üyelerin katılımı az olacaktır. Sendikadan gelen haberlerin ve duyuruların zamanında işçilere, üyelere ulaştırılması örgütsel olarak güçlü olunmasını sağlayacaktır. Ayrıca, genel merkez tarafından alınan eylem ve etkinlik kararlarının gereklerini yerine getirmek, işyeri sendika temsilcisi olmanın sorumluluklarından ve örgütlü olmanın gereklerinden biridir. İşyeri sendika temsilcileri genel merkezin çalışmalarına ilişkin olarak görüşlerini Genel Temsilciler Kurulu toplantılarında ifade edebilir. Sendikamızın Danışma Organlarından olan Genel Temsilciler Kurulu toplantılarında, işyeri sendika temsilcilerinin konuşma yapması ve kendi görüş ve önerilerini dillendirmesi önemlidir. Bu toplantılarda, işyeri sendika temsilcileri çalıştıkları işyerindeki üyeler adına da konuşma yaptıklarını unutmamalı, üyelerin taleplerini de bu toplantılarda belirtmelidirler. Genel temsilciler kurulu toplantılarında mümkün olan en çok sayıda temsilcinin konuşma yapması sendikanın çalışmalarının önünü açacaktır. Sendika içi demokrasinin işletilmesi, örgütsel disipline bağlı olmaktan da geçmektedir. Sendikal demokrasinin bu vazgeçilmez kuralı sendikamızın temel işleyişinde yerini almaktadır.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Şube ile İlişkileri

İşyeri sendika temsilcileri, Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu’nun da görüşlerini alarak üyelerin yasalar ve toplu iş sözleşmesi ile ilgili her türlü şikayetlerini çözümlemeye çalışır. İşveren ya da işveren vekilleri ile yaptığı görüşmeyi kayıt altına alarak Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu’na yazılı ya da sözlü olarak bildirmelidir. Başka sendikalara üye ya da örgütsüz işyerlerinde çalışan işçilerle kurulan ilişkiler Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu’na taşınmalıdır. Bu işçilerin sendika ile ilk tanışacakları mekan işyerlerinin olması esastır. İşyerlerinde görüşmelerin olmaması durumunda DİSK’e bağlı sendikalarımızın binalarını tercih etmek örgütlenmenin en başında DİSK’in varlığının hissedilmesiyle daha sağlam olmaktadır. İşyeri sendika temsilcileri dış örgütlenme konusundaki çalışmaları ilgili organ ile paylaşmalıdır. İşyeri sendika temsilcilerinin, işyerindeki üyelerin karşılaştığı sorunların çözümünde Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu’nun da görüşünü alması yapılacak çalışmaların ortaklaştırılması, sorunlardan habersiz kalınmamasını sağlayacaktır. Bu nedenle, işyeri sendika temsilcilerinin şube ile ilişkileri bir anlamda ve çoğunlukla işyeri esaslı olmaktadır. İşyerinde karşılaşılan bir sorunun çözümünde, sendika temsilcileri sorunu kendisinin çözemeyeceğini düşünüyorsa Şube Yönetim Kurulu ile paylaşmalıdır. Şube yöneticileri, sorunun çözümü için işyeri sendika temsilcileri ile tartışarak çözümde ve kullanılacak yöntemde anlaşır. Uygulama birlikte gerçekleştirilir. Sendika temsilcilerinin Şube Yönetim Kurulu ile ilişkisinde bütünlüklü bir tavır içerisinde olunması ve işyeri gerçeğinin, yaşananların şube yöneticilerine eksiksiz aktarılması, işyerinde bir sorun yaşanıyorsa tüm boyutları ile bilgi sahibi olunması açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle, işyerinde yaşanan gelişmelerin objektif, kişiselleştirmeden aktarılması, konunun şube yöneticileri tarafından doğru ve bütünlüklü bir biçimde kavranmasına yardımcı olacaktır. Karşılaşılan sorunların çözümünde sendika temsilcileri ve şube yöneticileri bir arada konuyu görüşerek, neler yapılacağını ya da yapılabileceğini planlayabilir. Planlamanın gerçekleşmesi durumunda, sendika temsilcilerinin ve şube yöneticilerinin çalışmaları birlikte belirlenmiş olacaktır. Ancak bazı gelişmeler için çok acil yanıtların bulunması ve müdahalelerin yapılması gerekli olabilir. Bu durumda sendika temsilcilerinden, görevlerini unutmadan ve işyerindeki üyelerin hak ve menfaatlerinden sorumluluklarını da hesaba katarak davranması beklenir.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Aralarındaki İlişkiler

İşyeri sendika temsilcilerinin kendi aralarındaki ilişki, çoğu zaman her şeyden daha önemli hale gelebilmektedir. Sendika temsilcileri seçimin ardından atama ile görevlendirilmektedir. Seçilen temsilcilerin kendi aralarındaki uyum, kolektif çalışma ve disiplin, işyerindeki sendikal örgütlülüğü olumlu yönde etkilemektedir. Sendikal örgütlülüğün güçlenmesi, işyeri sendika temsilcilerinin birlikte bilgilenmek, ayrı ayrı hareket etmemek ve alınan kararları birlikte uygulamak, yapılacak çalışmaları paylaşmak üyelerin sendikal örgütlüğü ilk somutlaştırdıkları yer olan işyeri sendika temsilcilerinin davranışları ile belirlenecektir. Sendika temsilcilerinin kendi aralarındaki sorunlar, işyerindeki sendikal örgütlülüğe doğrudan yansımakta, işyerindeki sendikal örgütlülüğü hiç tartışmasız bir biçimde zayıflatmaktadır. İşyeri sendika temsilcilerinin kendi aralarında kişisel sorunlar olsa dahi, işyerinde çalışan işçilerin hak ve çıkarlarını korumak ve örgütlülüğü güçlendirmek için bu sorunu sendikal çalışmalarında unutmaları gerekir. Çünkü işyeri sendika temsilcileri sendikal örgütlülüğün en önemli yapı taşlarındandır. İşyeri sendika temsilcilerinin arasında bir sorun varsa, bu sorunu çözmek için kendi aralarındaki tartışmayı üyelerin ya da işveren önünde yapmamaları gerekmektedir. İşyeri sendika temsilcilerinin birbirini şikayet etmesi kabul edilebilir bir davranış tarzı değildir. Şikayet etmek yerine sorunlarını kendi aralarında tartışarak çözmeleri uygar bir davranış şekli olacaktır. İşyeri sendika temsilcileri kendi aralarında aldıkları kararların uygulanması noktasında, alınan kararı tekrar tartışmamak durumundadır. Herhangi bir konu karar altına alındıktan sonra tartışılması sendikal örgütlülüğe zarar verecektir. Ancak alınan karar uygulandıktan sonra, sonuçlarını tartışmak olumlu, olumsuz taraflarını paylaşmak daha sonra aynı konuda alınacak kararın örgütlülüğe katkısını artıracaktır.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin Üyeler ve Diğer Çalışanlarla İlişkileri

İşyeri sendika temsilcileri hem sendikanın hem de üyenin ilk elden temsilcisidir. İşyeri sendika temsilcileri, çalışmalarını başarıyla ve sağlıklı bir biçimde yürütebilmeleri için tüm üyelerle birebir ilişki içerisinde olmalıdır. Bu durum, üyelerin sendika ile ilişkisini dolayısıyla güven duygularının güçlenmesine yardımcı olur. Üyelerle yüz yüze görüşme, üyelerin sorunlarını işyeri sendika temsilcilerine aktarmasında yardımcı olacaktır. İşyeri sendika temsilcileri, üyenin sendika ile arasındaki dolaysız ve doğrudan tek bağıdır. Üyeler sendika temsilcileri aracılığı ile sendikayı tanır ve sendika hakkında bilgi alır. Sendika, üyelerin çoğunun gözünde işyeri sendika temsilcilerinde somutlandığından üyelerle ilişkide özenli davranılmalıdır. İşyeri sendika temsilcileri, üyelerle ilişkilerini kişiselleştirmeden kaçınarak kurarlarsa, sendikal çalışmalar açısından oldukça önemli bir fırsatı yakalayabilme şansına sahip olabileceklerdir. İşyeri sendika temsilcileri, bölgesi, inancı, etnik kökeni, düşüncesi ne olursa olsun, işyerindeki işçilerin hepsine eşit davranmak zorundadır. Bu nedenlerle işçilere farklı davranma, ayrım yapma hakkı yoktur. Ayrımcılık yapan temsilciler, işyerindeki birlik ve bütünlüğü zedelerler. İşyeri sendika temsilcileri üye kitlesi içerisinde ayrımcılık yapmaksızın, sorunları “büyük-küçük, önemli- önemsiz, kişisel” diyerek ertelemez. Üyelerin sorunlarını dinler, planlayarak üyelerle görüşmelere özel zaman ayırır, sorunların çözümü doğrultusunda çaba gösterir. Üyelerin, üzerinde çalışma yapılsa dahi çözülemeyen sorunları bulunabilir. Bu sorunların neden çözülemediğini üyelerle açık bir biçimde paylaşmak, güven duygusunu olumlu yönde besleyecektir. İşe yeni başlayan işçilere işyeri ve sendikayı tanıtmak, üye yapmak, yeni üyelerin sendikayla olan bağlarını güçlendirmek, yasal ve sendikal haklar konusunda bilgi vermek, sendikal etkinliklere katılımlarını sağlamak temsilcilerin önde gelen görevleri arasındadır. İşyeri sendika temsilcileri, üyeleri sendikal sorunlar üzerine sürekli olarak bilgilendirmeli, karar alma süreçlerine katılımlarını sağlama konusundaki olanakları ayrımsız tüm üyelere tanıyacak şekilde hareket etmeli, sendikal çalışmalara katılımları konusunda cesaretlendirmelidir. İşyeri sendika temsilcileri, sendikanın aldığı kararları, politikaları, yaklaşımları ve programları ister katılsınlar isterse katılmasınlar tüm yönleri ile üyelere aktarmalıdırlar. Üyelerin yalnızca işyerindeki kendi sorunlarına dair olan duyarlılığını toplumsal duyarlılığa dönüştürme işlevi, temsilcilerin çalışmaları arasında yer almalıdır. Bunu yapabilmeleri için, ülke ve dünya gündemini takip etmeleri gerekir. Gündemi takip etmeyen temsilciler, üyelerde bu duyarlılığı nasıl geliştireceklerini bilemeyeceklerdir. İşyeri sendika temsilcileri, işyerinde sendika üyesi olmayan diğer çalışanlarla da ilişkisini geliştirmeli, onların da sendikaya üyeliğini sağlamalıdır. İşyerinde çalışanların tamamının sendikaya üyeliği, örgütlülüğü güçlü kılacak ilk adımlardan
biridir. İşkolumuzun özelliğinden kaynaklı üye potansiyelimiz dışında olan kamu çalışanları ve örgütleri ile iç içe olmak, bulunduğumuz işyerini bir bütün olarak görüp sorunların çözümünde ortak hareket etmek hem üyelerimize hem potansiyel üyelerimize güven verecek ve bizi sonuca daha hızlı taşıyacaktır. Örneğin, herhangi bir eylem, etkinlik duyurusu yalnızca üyelere değil, çalışanların tümüne yapılmalı, neden eylem ve etkinliğe katılmaları gerektiği anlatılmalıdır. Sendikadan gelen yayınların üyelere ulaştırılması da işyeri sendika temsilcilerinin sorumluluğundadır. Aynı biçimde yayınlar yalnızca sendika üyelerine değil, çalışanların tümüne ulaştırılmalıdır.

İşyeri Sendika Temsilcilerinin İşveren ile İlişkileri

İşyeri sendika temsilcileri, işveren ile işçilerin ve sendikanın temsilcisi niteliğiyle ilişki kurar. İşyeri sendika temsilcisi de diğer işçiler gibi işyerinde ücreti karşılığında çalışır. Hem işçi hem de sendika temsilcisi olmak, hareket alanlarını sınırlandırıyor gibi görünse de bu durum tam tersine sendika temsilcilerinin hareket alanını genişletmektedir. Yasalardaki düzenlemelerle, sendika temsilcilerinin işveren ile ilişkilerinde hareket alanları temsilciler aleyhine daraltılmaya çalışılmıştır. Ancak temsilciler, görev ve sorumlulukları gereği bu sınırları aşan çalışmalar yapmakla yükümlüdürler. Sendika temsilcilerinin sendikayı temsil etme yeteneğinin sorgulanır hale gelmemesi için, işçilerin ve doğal olarak sendikanın çıkarına olacak bir davranış tarzı içerisinde olması gerekmektedir. İşveren ile ilişkide sürekliliği olan tutarlı bir tarz izlendiğinde sendika üyeleri arasında sendikaya olan güven pekişecek ve eğer varsa inandırıcılık konusunda sorunlar azalmaya başlayacaktır. İşyeri sendika temsilcileri, düzenlemeleri bilmek ve bu konularda işverenin eksik uygulamalarına meydan vermemek durumundadır. İşveren ile yaşanılan sorunların çözümü için öncelikle, mevzuat ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre çözülüp çözülmeyeceğine bakıp, üyelerin eğilimini göz önünde tutup, sorunun çözümüne ilişkin olarak temsilcilerin öncelikle kendi aralarında anlaşarak Şube Yönetim Kurulu, Bölge Temsilciliği ya da Genel Yönetim Kurulu ile sorunun çözümünü tartışarak hareket etmelidir. Sorunun çözümü için Genel Merkez ile görüşülmesi gerekiyorsa şubenin ya da bölge temsilciliğinin bilgisi dahilinde bu görüşme gerçekleştirilmelidir. İşveren ile yaşanılan sorunların çözümünde varılan mutabakatın mutlaka takipçisi olunmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki; örgütlü bir güç olunamadığı takdirde yasalar dahi uygulanmayabilmektedir. Sendika üyelerinin yasalar ve toplu iş sözleşmesinden doğan haklarını uygulatabilmek için örgütlü bir güç olmaya ihtiyaç vardır. Bunun sağlanmasıyla işyeri sendika temsilcileri, işveren karşısında kendini yalnız hissetmeyecek ve sorunların çözümünde işvereni işçiler lehine ikna edebilecektir.

– SON –